شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۸ ,19 October 2019
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : شنبه ۱ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۶:۰۰
چرا تعداد افراد چپ دست اندک است؟
 
چپ‌دستی و راست‌دستی منشا ژنتیکی دارد. اما ژنتیک‌شناسان هنوز نمی‌دانند که کدام قسمت‌های DNA در این موضوع دخیل هستند.
به گزارش عصر هامون به نقل از  بهداشت نیوز:  چپ دست هستید یا راست دست و یا شاید هم بصورت خارق العاده می توانید از هر دو دست خود برای انجام امور استفاده کنید، اما اگر چپ دست هستید و یا از اطلاعات عجیبی که قرار است امروز باشگاه خبرنگاران جوان امروز درباره چپ دستی در اختیارتان قرار دهد بی اطلاعید، پیشنهاد می‌کنیم این مطلب را از دست ندهید.

چپ دست بودن به چه معناست؟

چپ‌دست بودن را شاید بتوان اینگونه معنا کرد که؛ تمایل طبیعی افراد در استفاده از دست چپ برای انجام کار‌های گوناگون و به ویژه نوشتن را می توان چپ‌دست بودن نامید!

به صورت طبیعی، بیشتر انسان‌ها راست‌دست هستند به این معنا که برای انجام کار‌های روزمره، استفاده بیشتری از دست راست به عمل می‌آورند.

یکسان‌دستان گروه خیلی کوچکی از انسان‌ها هستند که توانایی استفاده از دست چپ و راست را بطور یکسان دارند.


مطالعات گوناگون نشان می‌دهد که در جوامع مختلف، ۷۰ تا ۹۰ درصد جمعیت، راست‌دست هستند.

سایر این افراد عمدتاً چپ‌دست هستند. درصد بسیار کمی نیز توانایی استفاده از دو دست را دارند.

جالب است بدانید؛  ۲۲ مرداد (۱۳ اوت) هر سال به نام روز جهانی چپ‌دست‌ها نامگذاری شده‌است و نام این روز نیز در سال ۱۹۷۶ برابر با ۱۳۵۵ خورشیدی پیشنهاد شد و به تصویب رسید.
چه اتفاقی می‌افتد که یک فرد چپ دست می‌شود؟

در پاسخ به این سوال محققان هنوز کاملا مطمئن نیستند، اما تحقیقات زیادی نشان داده تعامل پیچیده‌ای از ژن‌ها و طبیعت این مسئله را باعث می‌شود.

در حالی که ژن‌های خاصی به نام "ژن‌های چپ دستی" هم پیدا نشده اند. اما چیزی که ما می‌بینیم این است که افراد چپ دست در خانواده و اصل و نسبشان چپ دست‌های بیشتری داشته اند.

صرف نظر از اینکه چه چیزی باعث چپ دست و راست دست شدن افراد می‌شود، تحقیقات برخی تفاوت‌های فیزیولوژیک و شخصیتی افراد چپ دست با راست دست‌ها را پیدا کرده اند.
چرا چپ‌دست‌ها در اقلیت هستند؟

به طور کلی، ۴۰ درصد از افراد چپ‌گوش، ۳۰ درصد چپ‌چشم و ۲۰ درصد چپ‌پا هستند. اما وقتی به دست می‌رسیم، فقط ۱۰ درصد از افراد چپ‌دست هستند. چرا اینگونه است؟

در گذشته‌های دور، چپ‌دستی کودکان در مدرسه سرزنش می‌شد و آن‌ها را مجبور می‌کردند که با دست راست بنویسند.

این مطلب را از دست ندهید: ارتباط عجیب میان چپ دست بودن و وزن نوزادان!

همچنین هنوز معانی منفی برای کلمه چپ در زبان‌های مختلف باقی مانده است. کلمه left از کلمه lyft در زبان آنگلوساکسون گرفته شده که به معنی ضعیف است. متضاد این کلمه در لاتین dexter است که به مهارت و درست‌کاری مربوط می‌شود.

چه عواملی سبب می‌شود که ما چپ یا راست‌دست باشیم؟

از دیدگاه تکاملی، مهارت و برتری یک دست منطقی به نظر می‌رسد. شامپانزه‌ها معمولا برای انجام کار‌های مختلف یک دست‌شان را به عنوان دست برتر انتخاب می‌کنند.

مثلا موریانه‌گیری را در نظر بگیرید. شامپانزه‌ها پس از انتخاب بهترین چوب، آن را درون تپه موریانه می‌کند، حس لامسه آن‌ها اطلاعاتی درباره عمق، پهنا و میزان موریانه‌ها درون آن تپه می‌دهد.

سپس آن‌ها به آرامی چوب را بیرون می‌آورند تا طعمه‌شان آشکار شود. شامپانزه‌ها با برتری یک دست‌شان، ماهرتر می‌شوند و موریانه‌های بیشتری را می‌خورند.

اما زمانی که نخستی‌شناسان شامپانزه‌های حیات وحش را مورد مطالعه قرار دارند، متوجه شدند که الگوی دست برتر آن‌ها خیلی با ما فرق دارد. برای هر کار، حدود ۵۰ درصد راست‌دست و ۵۰ درصد چپ‌دست هستند.

بنابراین، در درخت تکاملی ما این نسبت ۱ به ۱۰ برای دست از کجا ناشی شد.


یک نشانه مهم را از دندان انسان‌های نئاندرتال به دست آوردیم. این‌طور که پیداست، نئاندرتال‌ها باهوش، اما بی دست و پا بودند.

اجداد ما با دندان‌شان تکه‌های گوشت را نگه می‌داشتند و چاقویی را در دست برترشان نگه‌می‌داشتند تا گوشت را ببرند. هر از گاهی آن‌ها به طور تصادفی روی دندان‌شان خراش می‌انداختند.

الگو‌های خاص شیار روی دندان‌های پیش آن‌ها نشان می‌دهد که از کدام دست برای نگه‌داشتن غذا و از کدام دست برای گرفتن چاقو استفاده می‌شد.

نکته شگفت‌انگیز اینکه، وقتی تعداد نئاندرتال‌های چپ‌دست و راست‌دست را مقایسه می‌کنیم، با همان نسبت ۱ به ۱۰ چپ‌دستان مواجه می‌شویم که امروز هم آن را مشاهده می‌کنیم.

ما می‌دانیم که چپ‌دستی و راست‌دستی یک منشا ژنتیکی دارد. اما ژنتیک‌شناسان هنوز نمی‌دانند که کدام قسمت‌های DNA در این موضوع دخیل هستند، و احتمالا ۴۰ ژن در تعیین دست برتر ما نقش دارند.

با این اوصاف، پاسخ به اینکه چه چیزی عامل چپ یا راست‌دستی است و چرا چپ‌دست‌ها در اقلیت هستند همان «نمی‌دانیم» باقی می‌ماند.

اما آیا چپ‌دست بودن تاثیرات دیگری در زندگی افراد دارد؟

نحوه تاثیرات چپ‌دست بودن روی مغز مدت‌هاست که محل مناقشه است. سمت راست مغز دست چپ را کنترل می‌کند و برعکس.

بنابراین، چپ‌دست بودن می‌تواند در نحوه چیدمان مغز تاثیر غیر مستقیم داشته باشد.

«کریس مک‌مانوس»، یک روان‌شناس از دانشگاه کالج لندن می‌گوید: «چپ‌دست‌ها در نحوه ساماندهی مغزشان بسیار متغیرتر هستند. من شخصا تصور می‌کنم، چپ دست‌ها هم بااستعدادتر هستند و هم دچار نقص‌هایی هستند.

اگر فردی چپ‌دست باشد، شاید مغزش به شکل عجیبی ساماندهی شود و ناگهان مهارت‌هایی را به دست بیاورد که دیگران ندارند.».

اما همه این دیدگاه را قبول ندارند.

«درتی بیشاپ»، یک روان‌شناس عصبی از دانشگاه آکسفورد که یک علاقه شخصی هم به این موضوع دارد می‌گوید: «من خودم چپ‌دست هستم و همیشه فکر می‌کردم که چرا با دیگران فرق دارم.»

«سال‌هاست که گفته‌ها و ادعا‌های مختلفی چپ‌دستی را به ناتوانی‌هایی مثل خوانش‌پریشی و اوتیسم ارتباط داده‌اند.

از طرف دیگر، اظهارات مثبتی هم نسبت به چپ‌دستی وجود داشته، گفته می‌شود احتمال اینکه معماران و موسیقی‌دانان چپ‌دست باشند، بیشتر است.».

اما بیشاپ پس از بررسی اطلاعات و داده‌ها از این اظهارات متقاعد نشد. او می‌گوید اکثر توانایی‌ها یا ناتوانی‌هایی که به چپ‌دست‌ها نسبت داده می‌شوند، نتیجه چیزی به نام تعصب گزینشی در نوشتن گزارش است.

دانشمندان سوالی را درباره دست برتر در پژوهش‌شان روی موضوعی مثل خلاقیت اضافه می‌کنند، سپس اگر یک رابطه مثبت پیدا کنند، هیجان‌زده می‌شوند. اما مواردی را که هیچ ارتباطی پیدا نمی‌شود، در گزارش قید نمی‌کنند.

این موضوع واقعیت دارد.

زمانی که به بیماری‌های نادری مثل سندروم دان، صرع و فلج مغزی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم نسبت چپ‌دست‌ها به راست‌دست‌ها بیشتر ۵۰:۵۰ است تا ۱:۱۰.

وی توضیح می‌دهد که: «این چپ‌دستی نیست که مشکلاتی را ایجاد می‌کند. بلکه ممکن است نشانه یک مشکل دیگر باشد. اما در اکثر افراد هیچ مشکلی در رشد ذهنی و شناختی ایجاد نمی‌کند.»

این اختلاف نظر همچنان ادامه دارد و هنوز باید چیز‌های زیادی درباره مغز یک فرد چپ‌دست بفهمیم. بخشی از مشکل این است که وقتی عصب‌شناسان جنبه‌های مختلف رفتار را مورد بررسی قرار دهند، MRI را فقط روی افراد راست‌دست انجام می‌دهند تا میزان متغیر‌های بین شرکت‌کننده‌ها را به حداقل برسانند. تنها پژوهش‌های خاص مربوط به چپ‌دست‌ها، این افراد را برای شرکت در آزمایش دعوت می‌کنند.

واقعا جالب و شگفت‌انگیز است که یک جنین درون شکم مادرش تصمیم می‌گیرد که ذیا راست‌دست باشد. «پیتر هپر» از دانشگاه «کویینز» پژوهش‌هایی درباره حرکت جنین‌ها درون رحم مادرشان انجام داده است. او پی برده که از هر ۱۰ جنین، ۹ تا ترجیح می‌دهند شست راست‌شان را بمکند. وقتی او آن کودکان را سال‌ها بعد پیدا کرد، متوجه شد آن‌هایی که شست راست‌شان را می‌مکیدند راست‌دست شدند و بالعکس.

در هر حال، حتی با وجود اینکه دست برتر جنین از همان ابتدا در رحم تعیین می‌شود، اما ما فقط وقتی کودک مداد شمعی را برمی‌دارد و خط خطی می‌کند، می‌فهمیم که چپ‌دست یا راست‌دست است.
باشگاه خبرنگاران

انتهای پیام/
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۱۱۳۲۱۸


ارسال