يکشنبه ۹ آذر ۱۳۹۹ ,29 November 2020
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : شنبه ۲۱ تير ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۴۴
رقابت تنگاتنگ کم آبی و کرونا در جنوب شرق کشور؛
موج روستاهای سیستان و بلوچستان روی ایستگاه تشنگی/ زخم کهنه بی آبی بر لبان خشکیده شهروندان خودنمایی می‌کند
 
مردم سیستان و بلوچستان سالهاست با مشکلات ناشی از خشکسالی و عدم دسترسی به آب شرب بهداشتی دست و پنجه نرم می کنند که حل این مشکل نیازمند برنامه ریزی دولتی و اقدام جدی است.
به گزارش عصرهامون، زخم کهنه و عمیق خشکسالی های دو دهه اخیر  در جنوب شرق کشور سبب افت آب‌های زیر زمینی و خشک شدن قنات‌های متعدد و در نتیجه از بین رفتن زیر ساخت‌های بخش کشاورزی و نابودی اکوسیستم طبیعی در بسیاری از مناطق سیستان و بلوچستان شده است.

 به طور کلی و با توجه به اینکه سیستان و بلوچستان دارای اقلیمی خاص بوده و همچنین باید با معضلاتی چون بیشترین میزان تبخیر سالانه کشور، بارندگی اندک، پراکنش نامناسب زمانی و مکانی بارندگی‌ها، دامنه زیاد تغییرات دما در شبانه روز، وزش بادهای موسمی و فصلی با شدت و تداوم زیاد از جمله بادهای ۱۲۰ روزه سیستان دست و پنجه نرم کند با وجود افزایش نزولات آسمانی در چند ماه گذشته باز هم در بخش‌های وسیعی دچار کم آبی است.

هرچند وقوع بارش در اسفند و ماه‌های نخست سال جاری منجر به سیلابی شدن برخی معابر و رودخانه‌های شهرستان‌های سیستان و بلوچستان شد، اما با توجه به کسری بارش و وضعیت منابع آبی استان، بارندگی‌ها تا حدودی به تقویت سفره‌های آب زیر زمینی و مخازن سدهای استان کمک می‌کند هر چند نمی‌تواند خشکسالی‌های گذشته را جبران کند چرا که تداوم کم آبی‌ها به صورت دوره‌ای منجر به وقوع خشکسالی‌های سهمگینی شده است که سال ها زمان و هزینه برای حل این مشکل نیاز است.
 
از سوی دیگر با شیوع ویروس کرونا در کشور نیاز به آب سالم بیش از پیش احساس می شود اما بسیاری از روستاییان جنوبی سیستان و بلوچستان به دلیل عدم دسترسی به آب لوله کشی با مشکلات زیادی روبه رو هستند، همچنین عدم توجه به بهره گیری مناسب از اندک منابع در دسترس نیز موجب شده تا حتی شهرهای بزرگ استان نیز با تنش آبی رو به شوند.



آب سالم آرزوی روستاییان سیستان و بلوچستان

در همین رابطه سپاهی یکی از اهالی روستای آسپیچ در گفت و گو با خبرنگار ما، بیان کرد: کم آبی یکی از مشکلات است که مدت هاست گریبانگیر اهالی روستای آسپیچ در شهرستان سراوان شده است.

وی افزود: در وضعیت بحرانی و شیوع موج دوم کووید ۱۹ مردم روستای آسپیچ و دزک دچار بی آبی شده اند که با وجود دو منبع در خود روستا اما کمبود آب در روستا مشهود است.

سپاهی گفت: عدم مدیریت صحیح آب منجر شد تا مردم آب خریداری کنند که از مسئولان مربوطه انتظار می رود معضل روستاییان را با تدابیر و برنامه ریزی لازم مرتفع سازند.

این روستایی خاطرنشان کرد: سازمان  جهانی بهداشت از مردم خواسته تا به صورت مرتب دستهای خود را با آب و صابون به مدت ۲۰ ثانیه بشویند اما با وجود نبود آب امکان ابتلای اهالی روستاهای مذکور به کووید ۱۹ دور از انتظار نیست.



منابع آبی موجود پاسخگو نیاز مردم نیست

عبدالحمید دهواری مدیر امور آب شهری شهر محمدی نیز در گفت و گو با خبرنگار ما، بیان کرد: تانکرهای آبرسانی در حال توزیع آب میان اهالی این منطقه هستند.

وی افزود: در حال حاضر به صورت سقایی در قسمت هایی هایی که لوله کشی انجام نشده است در حال توزیع آب هستیم.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه با کمبود منابع آبی مواجه هستند، اذعان کرد: منبع موجود در منطقه پاسخگوی نیاز مردم نیست.

دهواری خاطرنشان کرد: به تازگی با پیمانکاری که از طریق مزایده پروژه نصب مخزن ۳۰۰۰ متر مکعبی در شمال شهرک در شمال شهرک مکعبی در شمال شهرک در شمال شهرک محمدی را بر عهده گرفته است صحبت‌های اولیه انجام شده و قرار است جهت بررسی های لازم در روزهای آینده صورت گیرد که با احداث این مخزن مشکل منبع در این منطقه مرتفع خواهد شد.

وی ادامه داد : در هفته یک یا دو بار با تانکرهای روستایی به مناطق کم ها آبرسانی انجام می شود شود شود اما نمی توانیم ۱۰۰ درصد درصد ۱۰۰ درصد درصد منطقه را پوشش دهیم چرا که با کمبود تانکر مواجه هستیم. مدیر امور آب شهر محمدی تصریح کرد: با اجرایی خط انتقال آب از سراوان یک حلقه چاه آب وارد مدار خواهد شد که این معضل نیز تا یک ماه آینده مرتفع خواهد شد.



آیا آب های ژرف، کلیدی برای گذر از بحران کم آبی خواهد بود؟

چند سالی است که موضوع استفاده از آب های ژرف در سیستان و بلوچستان و شیرین سازی آب دریا نیز به عنوان راهکارهای برای حل مشکل بی آبی سیستان و بلوچستان مطرح می شود.
در همین رابطه عباس نورزائی کارشناس ارشد مدیریت روستایی در این خصوص به خبرنگار اوشیدا گفت: در اوج یأس و ناامیدی ناشی از حکومت خشکسالی در سیستان، طرحی بر زبان ها و نوشته ها زرق و برق یافت و عده ای با انگیزه های متنوع بر طبل اجرای آن کوفتند و اعتباری را صرف آن کردند.

وی افزود: کاری به گفته های دیگران و نوشته های آنها و مواضع جناحی و طایفه ای آنها ندارم، آنچه خود از نزدیک و از منابع دست اندرکار شنیده ام و تحلیل خودم است، این است که تئوری استفاده از آبهای ژرف در وزارت نیرو و بین صاحب نظران و دانشمندان آب موافقین و مخالفین فراوانی دارد.

نورزائی بیان داشت: در حالی که اندیشمندان وزارت نیرو جزو مخالفین این طرح بودند، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اسلامی ایران، با نیت خیرخواهانه و پژوهشی، این کار را با ضرب الاجل در سیستان و در نقطه ای مطالعه نشده، آغاز کردند.

وی بیان داشت: محل اجرای طرح با مخازن چاه نیمه ها کمترین فاصله را دارد. از طرفی با بستر دریاچه‌ی هامون هم فاصله ی چندانی ندارد، تا عمق دو هزار و ۱۵۰ متری حفاری صورت گرفته است و حجم خاکی که براساس قطر حفاری محاسبه می شود، با عمقی که حفار اعلام کرده است، همخوانی ندارد.

کارشناس ارشد مدیریتروستایی تصریح کرد: دبی محاسبه شده برابر اعلام کارشناسان، معادل ۶۰ بشکه ی ۲۲۰ لیتری در شبانه روز بوده است یعنی ۱۳ هزار و ۲۰۰ لیتر در شبانه روز، که معادل ۰/۱۵ لیتر بر ثانیه می شود.



حل مشکل آب سیستان و بلوچستان نیازمند برنامه ریزی دولتی است

وی ادامه داد: یکی از تحلیل ها این است که همین مقدار آب هم از زهاب چاه نیمه ها یا دریاچه‌ی هامون است برای قیاس لازم است بدانیم که هم اکنون هزاران چاهک تا عمق بیست متری به عنوان زهکش در دشت سیستان توسط کشاورزان با هزینه ای معادل بیست میلیون تومان حفاری شده است، این چاهک ها هر کدام حدود دو لیتر بر ثانیه یعنی معادل ۱۳/۳ برابر چاه ژرف آبدهی دارند.

وی گفت: یکی از آزمایشات انجام شده بر روی آب های استحصالی از چاه ژرف، آزمایش تعیین سن آب بوده است، سن آب های استحصالی بین ۳ تا ۳۵ سال برآورد شده اما آبهای ژرف باید سن میلیونی داشته باشند.

نورزائی گفت: ما برای کشاورزی ۲۲۰ هزار هکتار زمین های مرغوب زراعی سیستان، نیاز به تأمین قریب دو میلیارد مترمکعب آب داریم، همچنین برای رفع عطش هامون های مان، نیاز به ۹ میلیارد مترمکعب آب داریم.

وی تصریح کرد: از طرفی برای سیراب کردن چاه نیمه های مان، نزدیک به دو میلیارد آب نیاز داریم ، این چاه ژرف برای نقاطی از کشور، شاید مهم باشد که آب را با تاس و فنجان تقسیم می کنند نه سیستانیان دریادیده و اقیانوس اندیش که مقدار آب مصرفی خود را از چاهنیمه ها تامین می کنند.


انتهای پیام/
 
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۱۲۷۰۶۵


ارسال