سه شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۹ ,4 August 2020
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۹ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۶:۱۸
کارشناس مردم شناسی مطرح کرد؛
گنجینه آیین های عید بندگی در پایتخت وحدت؛ متاثر از کرونا
 
محمد علی ابراهیمی گفت: آداب و رسوم عید بزرگ قربان که آیینه تمام نمای فرهنگ های ناب و سنت های دست نخورده مردم سیستان و بلوچستان است، هم از گزند کرونا در امان نمانده است و امسال به شیوه ای متفاوت برگزار می شود.
محمدعلی ابراهیمی، رئیس گروه تبلیغات و گرشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سیستان و بلوچستان در گفت و گو با عصرهامون با اشاره به آداب و رسوم عید بندگی در پایخت وحدت گفت: عید قربان، عید بندگی، با نماز و عبادتش، با قربانی کردن و صدقه اش بستری برای جاری ساختن مفهوم عبودیت و بندگی و جلوه گاه تعبد در برابر خالق یکتاست.
 
وی ادامه داد: مردم این دیار در شب قبل از عید قربان به نقل از بزرگان سفارش می کردند که گندم های نوررسیده را بشویند، خیس کنند و بعد از جدا کردن پوست گندم با مالیدن گندم خیس به سنگ آس در دیگ بر روی سه پایه و آتش هیزمی آن را تا صبح عید جوش دهند تا غلور شود.
 
این کارشناس با بیان این که مرسوم بوده که بیدرای در شب عید و مناجات الهی و عبادات ثواب دارد، اضافه کرد: کی بانوان سیستانی وبلوچستانی در تهیه اسباب ادای آداب عید با تهیه لباس سنتی و زیبای سیستان و بلوچستان باخمک دوزی، سیه دوزی و سوزن دوزی زی آستین ها و پخت انواع غذاها، خوراکی ها و شیرینی جات سنتی مخصوص این دیار سنگ تمام می گذارند.

استقبال کی بانوان و کودکان
 
به گفته وی، صبحانه یاچاَشت قربون در سیستان با "نان رستم" و "مسکه"، و "کشک زرد" و قربانی کردن و طبخ "قاتق" یا آبگوشت زابلی با "بتوگوشت"، "بتوماش" و "تنورچه" بلوچی، کلوچه، "قتلمه" و "قلیفی" همراه بوده و  کودکان با بازی های محلی در غروب و شب در سگیستان  و بلوچستان این عید را گرامی می دارند.
 
ابراهیمی گفت: خواندن نماز عید در کنار هم در پایتخت وحدت اسلامی ایران موطن مردان و زنانی است که سالیان چند در کنار هم با الفت و مهربانی آیین های ویژه این ایام را گرامی داشته اند.
 
وی گفت: یکی از زیباترین رسومی که در میان آداب و رسوم مردم استان از گذشته های دور پابرجا مانده آیین حنابندان شب قبل از عید است در این شب زنان و دختران با بستن حنا بر روی دست و پای خود توسط دختران خوش ذوق و ماهر این دیار نقش‌های مختلفی طراحی می کنند.
 
این کارشناس ادامه داد: طرح های مورد استفاده در این مراسم که بر دست و پای بانوان بلوچ نقش می بندد، الهام گرفته از همان طرح هنر سوزن دوزی و برگرفته از فکر و خیال دختران این دیار است که در قرن های گذشته سینه به سینه و نسل به نسل از مادران به دخترانشان رسیده و همچنان ماندگار است و آن را با خوشحالی و انگیزه خاصی انجام می دهند.

رفتن به پیشواز عید 

وی اضافه کرد: سه روز پیش از عید قربان، مردم استان به پیشواز عید می روند و زنان در برگزاری آیین های مختلف نقش کلیدی ایفا می‌کنند، آن ها با نزدیک شدن عید، خانه را آراسته و خود را برای میزبانی خویشاوندان و اقوام نزدیک و دور آماده می کنند.
به گفته ابراهیمی، می‌توان پیش از عید، بوی عطر آگین آن را در کوچه پس کوچه‌های شهرها و روستاهای مختلف این دیار احساس کرد و مردم با شور و خوشحالی خاصی خود را برای برگزاری آیین‌ها و آداب و رسوم خاص این منطقه آماده می‌کنند.
 
وی تصریح کرد: خوشبو کردن منازل و مساجد نیز شب قبل از عید قربان یا صبح اول روز عید توسط خانم ها انجام می شود، به گونه ای که آن ها با استفاده از ماده رنگی به نام سوچکی که در بازارهای سنتی یافت می‌شود و دود دادن آن، فضای منزل را عطرآگین می کنند.
 
این مقام مسئول گفت: در روزهای قبل از عید قربان، مراکز خرید و فروشگاه ها و بازارها در شهرهای استان مملو از جمعیت می شود و خیلی ها هم از روستاها به بازارهای شهر مراجعه و با خرید شیرینی، میوه و لباس نو خود را برای استقبال از عید قربان آماده می کنند که امسال این رسم تحت شعاع شرایط به وجود آمده ناشی از شیوع کرونا قرار گرفته است.
 
وی افزود: در روز عید قربان نیز مردم سیستان و بلوچستان با پوشیدن لباس نو این روز را آغاز می کنند و همچون آیین استقبال از بهار و نوروز، اعضای خانواده پس از استحمام و پوشیدن لباس نو دوش به دوش هم به سوی مساجد و عیدگاه ها حرکت می‌کنند تا فریضه نماز عید را به جا بیاورند.
 
طلب حلالیت و رفع کدورت ها

ابراهیمی گفت: مردم پایخت وحدت پس از اقامه نماز عید قربان در محل عیدگاه با در آغوش گرفتن یکدیگر و تبریک عید از هم طلب حلالیت می‌کنند و این عید بزرگ را فرصت بسیار مناسبی می‌دانند تا کدورت و اختلاف های گذشته را به فراموشی بسپارند و با در آغوش کشیدن هم بار دیگر پیمان صلح، دوستی، برابری و برادری ببندند که امسال نیز با توجه به شرایط موجود این رسم دیرینه نیز تحت تاثیر قرار گرفته که باید از در آغوش کشیدن خودداری کرد.
 
وی تصریح کرد: طلب بخشش در روز عید را می ‌توان از آداب پسندیده و قدیمی مردم سیستانی و بلوچ دانست که به مدت سه روز در دیدار با اقوام و آشنایان ادامه دارد و پس از آن در دیدار با دوستان و همسایه ها تکرار می شود، به گونه ای که همزمان با فرارسیدن عید قربان همه ساله مردم استان شاهد افزایش تعداد مراسم صلح و سازش در میان اقوام و طوایف درگیر و دارای اختلاف منطقه هستند و بسیاری از کینه ها و دشمنی ها جای خود را به صلح و دوستی می دهد.
 
ابراهیمی تاکید کرد: انتظار می رود مردم استان ضمن پایبندی به رسم رفع کدورت ها و طلب حلالیت در رعایت پروتکل های بهداشتی نیز دقت کافی داشته باشند تا بیماری منحوس کرونا کنترل شود.
 
این کارشناس با بیان این که به عید قربان روز عشق نیز گفته می‌شود، تصریح کرد: بسیاری از دخترها و پسرهای جوان تلاش می‌کنند تا مراسم ازدواجشان را همزمان با این عید فرخنده جشن بگیرند، مردم این منطقه معتقد هستند که ازدواج در اعیاد اسلامی موجب خوشبختی و ایجاد عشق و علاقه در میان زوجین می شود.

قربانی؛ سنت حسنه موکد

وی با اشاره به این که قربانی‌کردن گوسفند، یک سنت حسنه‌ موکد در میان مسلمانان است، گفت: قربانی حیوانات را می توان رسمی دانست که در فرهنگ مردم سیستان و بلوچستان در مناسبت های مذهبی و غیرمذهبی جایگاه ویژه ای دارد و در ادوار مختلف تاریخی در استان رایج بوده است ولی در روز عید قربان به صورت ویژه بیشتر مردم این دیار با الگوگیری از اقدام حضرت ابراهیم(ع) این سنت پسندیده را به جای می‌آورند.
 
ابراهیمی افزود: آن ها معتقد هستند که این سنت حسنه؛ فقط به حاجیان اختصاص ندارد و همه افرادی که بضاعت مالی دارند در اندازه توان خود بز، گوسفند، گاو یا شتر ذبح و آن را در میان خانواده های کم بضاعت و همسایگان و نزدیکان توزیع می کنند.
 
وی ادامه داد: آن هایی هم که توانایی مالی بیشتری دارند یا بزرگ طایفه هستند با جمع کردن اقوام و بستگان کم بضاعت خود آن ها را در مصرف گوشت قربانی و جشن و شادی خود شریک می کنند.
 
ابراهیمی خاطرنشان کرد: امسال بسیاری از این آداب و رسوم تحت تاثیر شرایطی که به واسطه کرونا به وجود آمده، قرار گرفته است که می طلبد بر اساس رعایت پروتکل های بهداشتی انجام شود.
 
انتهای پیام/
 
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۱۲۸۱۲۴


ارسال