گزارشی از بادهای 120 روزه در سیستان؛

باد های 120 روزه سیستان یا کابوس های به رنگ خاکستری / تازیانه نعمت های که در سیستان فراموش شدند

13 تير 1394 ساعت 9:59

سرعت اين باد بعضي اوقات به ۱۱۰ تا ۱۲۰ كيلومتر در ساعت مي‌رسد


به گزارش سرویس اجتماعی عصرهامون به نقل از اوشیدا:  بادهاي ۱۲۰روزه سيستان كه در بخش شرقي سرزمين ايران براي مدتي از سال حاكميت مي يابند در سالهای اخیر به 160 روز نیز افزایش پیدا کردند.
محدوده وزش اين بادها را خراسان جنوبي تا سيستان و زمان آن را فصل تابستان بيان كرده اند. بنا به نوشته دكتر عليجاني در كتاب آب و هواي ايران ، باد ۱۲۰ روزه سيستان در دوره گرم سال يعني از ۱۵ خرداد تا ۱۵ مهر به مدت ۱۲۰ روز از ارتفاعات شمال شرقي ايران به سرزمين هاي جنوب شرقي ايران مي وزد. به گفته وي اين بادها در دامنه جنوبي البرز بسيار مطبوع و خنك است ، اما پس از عبور از بيابانهاي خشك دشت كوير و دشت لوت بسيار گرم و خشك مي شود به طوري كه در سيستان و بلوچستان پوشش گياهي را از بين مي بردو خسارات جبران ناپذيري را ببار مي آورد.
باد لوار در سیستان
این باد ادامه بادهای موسمی اقیانوس هند است که منطقه سیستان را در بر گرفته و با جهت شمال شرقی- جنوب غربی می‌وزد.


در بین بادهاي محلی ایران، بادهاي ۱۲۰ روزه سیستان شهرتی خاص دارند که محدوده وزش آن را خراسان جنوبی تا سیستان و در فصل تابستان می باشد. باد 120 روزه سیستان در دوره گرم سال یعنی از ۱۵ خرداد تا ۱۵ مهرماه به مدت ۱۲۰ روز از ارتفاعات شمال شرقی ایران به سرزمینهاي جنوب شرقی ایران می وزد.
در سيستان و خصوصاً زابل نامگذاري باد مذكور بيشتر از عامل زمان تا هر چيز ديگري نشأت مي گيرد. از آن گذشته اين بادها واقعاً در زابل داراي جهت مشخص تر و ثابت تر ،سرعت بيشتر و زمان مشخص تري مي باشند كه به طور متوسط هر ساله حدود ۱۲۰ روز تداوم مي يابد.


سرعت اين باد بعضي اوقات به ۱۱۰ تا ۱۲۰ كيلومتر در ساعت مي‌رسد كه در نهايت باعث انتقال ماسه‌هاي بادي، فرسايش خاك، پركردن نهر‌ها و كانال‌هاي آبرساني و تعديل درجه حرارت در فصل تابستان مي‌شود. اين بادهاي ۱۲۰ روزه كه زماني وجودش موجب سردي اين دشت بوده و سبب آسايش مردم، اينك منطقه را به جهنم تبديل كرده است و تنها در این منطقه این بادها که می تواند موجبات ایجاد فرصتهای شغلی و تولید انرژی کند تنها موجبات افزایش بیماریهای ریوی و تنفسی را بر مردمان فراهم نموده است و انگار در سیستان، باد ، خاک و خورشید بلای جان انسانها شده ! نعمت های که یادمان رفته نعمت خداوند هستند و شاید ما استفاده بهینه از این نعمت ها را نیاموخته ایم و تنها تازیانه این نعمت ها را بر جان خریده ایم .
علیرضا خسروی کارشناس و رئیس میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان زابل در این خصوص اظهار داشت: سرزمین کهن سیستان از جمله مناطقی محسوب می گردد کە دارای شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی است شرایطی کە در افکار عامه مردم بسیار ناشناخته است، یکی از شریط خاص وجود بادهای  ۱۲۰  روزه این منطقه است .
خسروی با بیان اینکه جريان باد سيستان در كليه فصول برقرار است،افزود:در قدیم الایام از باد در سيستان بهره گيري فراوانی مي شده از جمله خار خانه ها ( كولرهاي طبيعي منازل )، يخ دانها، باد گيرها و آس بادها به طوري كه اين منطقه به عنوان خاستگاه آسباد در دنيا لقب گرفته است.


وی تصریح کرد: به گواهي بسياري از محققان داخلي و خارجي، ايرانيان اولين ملتي بودند كه باد را مهار كردند و از آن به عنوان محركه آسياب و چرخ چاه بهره گرفتند.
رئیس میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری سیستان اظهار داشت: در بررسي هاي تاريخ، درباره بهره گيري از نيروي باد در كتاب هاي مربوط به انرژي باد، با صراحت به اين نكته اشاره شده است كه اولين آسياب هاي بادي را ايرانيان در سيستان ساختند.
وی با بیان اینکه سرزمين سيستان و دشت خواف، باد معروف 120 روزه اي دارد،گفت: بطور قطع همین امر مردم منطقه را به فکر بهره گیری از این نیرو انداخته وموجب اختراع آسباد در دور دست تاريخ در اين بخش از سرزمين ايران شده است.
خسروی یادآور شد: در سيستان از ديرباز آسياب هاي بادي زيادي وجود داشته كه با توجه به وجود نعمت و نام سيستان به عنوان انبار غله ايران و از طرفي وجود بادهاي مداوم، مردم آن زمان را به فكر ساخت آسياب هاي بادي انداخت كه آثار آنها در گوشه و كنار سيستان ديده مي شود. و حتي تا ساليان اخير نيز كاربرد و مورد استفاده قرار مي گرفتند، كه از جمله یکي از آنها در روستاي ده كول پشت آب زابل برجا مانده است.
انتهای پیام/4382


کد مطلب: 70192

آدرس مطلب: http://www.asrehamoon.ir//fa/doc/news/70192/باد-های-120-روزه-سیستان-یا-کابوس-رنگ-خاکستری-تازیانه-نعمت-فراموش-شدند

عصر هامون
  http://www.asrehamoon.ir/