يکشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۸ ,8 December 2019
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۷ فروردين ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۳۰
نقش بازارچه های مرزی در توسعه استان سیستان و بلوچستان
 
بازارچه های مرزی به عنوان یکی از اهرمهای مهم در ایجاد اشتغال و توسعه روابط تجاری با کشورهای همجوار در سالهای گذشته پیوسته تاثیر قابل توجهی در فعالیت های اقتصادی کشور داشته اند.
به گزارش عصرهامون ، با بررسی تحلیلی و دقیق مناطق مرزی به ویژه نواحی توسعه نیافته مرزی درمقایسه با مناطق دیگر کشور میتوان به معیارهای عمده ای از جمله موقعیت جغرافیایی مناطق مرزی ، دوری از قطب های صنعتی – اقتصادی و توسعه نیافتگی در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی وفرهنگی دست یافت. این مناطق به دلیل تماس با محیط های متنوع بیرونی در خارج از کشور و برخی مشترکات با انسوی مرز در مناطق مرزهای همجوار از شرایط خاصی برخوردارند.
یکی از گام­ها و روشهای مؤثر جهت تامین امنیت پایدار ، تثبیت و ماندگاری جمعیت و ایجاد اشتغال در مناطق مرزی، ایجاد بازارچه­های مرزی(تجارت مرزی) در انواع مختلف است. امروزه توجه به بازارچه­های مرزی میتواند ضمن تأمین سطح قابل توجهی از نیاز مردم مرز نشین از طریق مبادلات مرزی، به قانونی نمودن آمد و رفت ها و تهاترها، تثبیت و پایدار نمودن امنیت در مناطق مرزی، کاهش و فروکش کردن مبادله قاچاق کالا، رشد و تقویت معیشت مرزنشینان و توسعه اقتصادی این مناطق کمک نمایند با علم به این موضوع که بین ایجاد بازارچه و اثرات اقتصادی آن از جمله افزایش اشتغال، کاهش فقر، افزایش درآمد و کاهش تمایل مهاجرت ساکنان مناطق مرزی به جاهای دیگر رابطه معناداری وجود دارد.
وجود مبادلات و پیوند های دو سوی مرز و آسیب پذیری و تهدیدات مختلف در این مناطق اهمیت ویژه ای را در فرایند برنامه ریزی، توسعه آمایش سرزمین به مناطق مرزی داده است که در صورت غفلت از آن ها به طور جد شاهد چالشهای عمده ای از جمله عدم ثبات جمعیتی مناطق مرز نشین خواهیم بود. امروزه این گونه مسایل در دوسوی مرز باعث شده تا کشورهای همسایه در قالب بازارچه های مشترک مرزی که از شناخته شده ترین روشهای توسعه اقتصادی نواحی مرز نشین به شمار میرودفعال باشند .با توسعه و رونق بازارچه های مرزی و نگاه نرم نه صرفا سخت افزاری و استفاده از ظرفیتهای نیروی انسانی بومی و ظرفیتهای داخلی در ان مناطق میتوان تحولی بنیادی در تولید، ایجاد اشتغال، تثبیت جمعیت مرز نشین افزایش درآمد و نهایتاً توسعه ای پایدار و ارتقا امنیت ایحاد نمود و در کنار ان با رویکردی هوشمندانه و متعادل به سمت همکاری های متقابل منطقه ای حرکت کرد.
حفظ و گسترش امنیت مرزها و مناطق مرزی دغدغه همیشگی کشورهایی بوده است که دارای مرزهای مشترک طولانی باهمسایگان خود می باشند. دیدگاه های نوین در زمینه ی امنیت مناطق مرزی بر استراتژی توسعه پایدار مناطق مرزی تاکید فراوان دارند. در حقیقت آنچه که می تواند امنیت مرزها را تضمین نماید توسعه پایدار مناطق مرزی است. به گونه ای که توسعه پایدار مناطق مرزی از طریق ایجاد بازارچه های قانونمند به عنوان راهبرد اساسی حفظ و گسترش امنیت مرزها کمک نمود.
توسعه و رفاه و امنیت در مناطق مرزی لازم و ملزوم یکدیگر است. همچنین، شدت عدم تعادل منطقهای میان مناطق مرزی و مناطق داخلی کشور بر توسعه ملی تأثیرگذار است. به عبارت دیگر، توسعه نیافتگی در مناطق مرزی که منجر به ناامنی میشود، اثرات خود را بر توسعه نیافتگی و ناامنی در کل کشور نیز در بلند مدت و حتی میان مدت میگذاردکه توجه ویژه به آمایش مناطق مرزی نیز میتواند در کاهش این موانع موثر بوده ، و با ارایه یک نوع برنامهریزی راهبردی، توسعة یکپارچه و پایدار ملی را تحقق بخشد.
ایران با مساحت گسترده ، به علت همین وسعت دارای تفاوت ها و عدم تعادلهای منطقه­ای و فضایی آشکاریاست ، که این تفاوت ها بین مناطق مرزی و نقاط دیگر کشور بارزتر­اند. این ناتعادلی­ها، تأثیرات عمده­ای بر جای گذاشته است: یکی اینکه حرکت توسعهرا (به مفهوم توسعهی همه جانبه) با کندی مواجه ساخته و در مرحله­ی بعد به عنوان پی آمد تبعی آن، کل نظام (سیستم) توسعه، امنیت و مدیریت این مناطق را تحت تأثیر قرار داده است. استان سیستان و بلوچستان یکی از این مناطق مرزی است که علی رغم حجم انبوه خدمات در ان و حرکتهای جدی برای رشد ان از جمله خطوط انتقال گاز و راه اهن و توسعه زیرساختهای حیاتی و حرکت در مسیر رشد علمی و توسعه مراکز اموزش عالی و.. هنوز به نظر میرسد دارای برخی کمبودها و ضعف بنیان­های اقتصادی است که این توسعهنیافتگی و عوامل دیگر باعث شده تا این منطقه مرزی جزو حساس ترین مناطق مرزی ایرانباشد.
بازارچه های مرزی به عنوان یکی از اهرمهای مهم در ایجاد اشتغال و توسعه روابط تجاری با کشورهای همجوار در سالهای گذشته پیوسته تاثیر قابل توجهی در فعالیت های اقتصادی کشور داشته اند که البته این تاثیر شاید درصد بسیار کمی از ظرفیت واقعی بازارچه های مرزی بوده است واگرچه کارکرد آنها توام با برخی کامیابیها و نارساییها بوده اما این بازارچه ها به نوعی مصداق و تبلور حضور مستقیم مردم در امور اقتصادی منطقه بوده است و در صورت توجه ویژه و سنجیده و استفاده از ظرفیت مشاوره های دقیق و علمی میتوانند در تحقق اهداف اقتصادی کشور همچون توسعه تجارت غیرنفتی گامهای موثری را بردارند و هم در ایجاد فرصتهای شغلی و برابریهای بیشتر اجتماعی در شرایطی که مشکل بیکاری ازجمله دغدغه های بزرگ دولت است، نقش مهمی را ایفا کنند.
به نظر می رسد، ایجاد اشتغال و درآمد برای مردمان مستقر در نواحی مرزی، صادرات کالاها و محصولات تولید شده در مناطق مرزی به کشورهای همجوار ( با توجه به شرایط خاص افغانستان و پاکستان و عدم رشد تولید بالاخص در افغانستان ) و واردات و تامین کالاهای موردنیاز معیشتی برای مردم مرزنشین از کشورهای موصوف، ایجاد امنیت اجتماعی در مناطق مرزی، برقراری روابط حسنه و حسن همجواری با مردم مرزنشین کشورها (با توجه به قرابتهای قومی و طایفه ای ) یا کشورهای همجوار و ایجاد امنیت پایدار در مرزها، نشر و صدور ارزش ها و فرهنگ های اجتماعی و اسلامی و ملی به انسوی مرز که از مهمترین اهداف راه اندازی بازارچه های مرزی هستند همه و همه در سایه رشد بازارچه های مرزی میسر میشود که البته کمک به رونق بخشیدن تولید کالاهای صنعتی، معدنی، کشاورزی و نیز محصولات صنایع دستی استانمان به عنوان یک استان مرزی، در کمک به توسعه صادرات و ایجاد تعادل در تراز بازرگانی خارجی کشور، کسب درآمد ارزی و کمک به ایجاد تعادل در تراز ارزی کشور، جلوگیری از گسترش پدیده قاچاق کالا، پیشگیری از مهاجرت مردم مرزنشین به شهرها و کمک به توسعه روابط سیاسی، فرهنگی و اقتصادی با کشورهای همسایه از دیگر هدفهای مهم دایر شدن بازارچه های مرزی در استان بوده است.
انتهای پیام/9031
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۵۱۳۲۶


ارسال