شنبه ۳۰ شهريور ۱۳۹۸ ,21 September 2019
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۳ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۲۱
شور حسینی در جنوب شرق کشور؛
ماتم عزای سالار شهیدان در پایتخت وحدت ایران اسلامی/ گزیده ای از آداب و سنت های محرم در سیستان و بلوچستان
 
هم‌زمان با فرارسیدن ایام عزاداری حسینی، آیین‌های مختلفی در جای جای سیستان و بلوچستان برگزار می‌شود و مردم شیعه و سنی عشق و ارادت خود را به ساحت مقدس امام حسین (ع) به نمایش می گذارند.
به گزارش عصرهامون، سیستان و بلوچستان، پهناور و شرقی ترین استان کشور، سکونتگاه 275 قوم و قبیله شناسنامه دار بلوچ و سیستانی و به نوعی کانون همگرایی و همبستگی اقوام و مذاهب در ایران است.

معجون وحدت در این استان آمیخته ای از برادری و همبستگی شیعه و سنی است؛ یافتن تیره و طایفه ای کاملا سیستانی یا بلوچ در این اقلیم، تقریبا جزو محالات است و هر قبیله به نوعی به سبب وصلت های خانوادگی به هم پیوسته و متصل شده اند و تعامل و ارتباطات قومی و قبیله ای با یکدیگر دارند.

مردم در سیستان و بلوچستان با هر نگرش، عقیده، مسلک و مذهب همواره به اعتقادات یکدیگر احترام می گذارند و باورهایشان ارج می نهند. ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین و ماه محرم، نقطه عطف این ماجراست است.

آيين سوگواری و مراسمات تعزیه محرم در سيستان و بلوچستان از روز نخست محرم آغاز و تا مراسم ويژه شام غريبان در شب عاشورا ادامه دارد. با فرارسیدن این ماه در شهرهای مختلف سیستان و بلوچستان، مساجد، تكایا و حسينه های در محلات مختلف آماده پذيرایی از عزاداران حسينی می شوند و هر چه می گذرد شهرها هر بیشتر حال و هوای محرم به خود می گیرد و این شور و عشق و ارادت با نزديک شدن به روزها و شب های تاسوعا و عاشورا بیش از پیش فوران می کند.

این مجالس کانون عزاداران حسینی و عاشقان ائمه اطهار است و بسياری از برادران و خواهران اهل تسنن نيز با حفظ حرمت ماه محرم و ايام سوگواری سرور و سالار شهيدان حسين بن علي (ع) در آيين های ويژه شركت می كنند.
 

شوُوی خوانی در شمال سیستان و بلوچستان
حجت الاسلام والمسلمین خیور، کارشناس مذهبی در سیستان و بلوچستان در گفت وگو با خبرنگار ما در خصوص رایج ترین رسوم عزاداری در این استان گفت: عزاداری در ایام شهادت ائمه اطهار در جنوب شرق کشور از دیرباز بوده و تاریخ کهن و ریشه ای عمیق در این منطقه از کشور دارد. مردم این استان مانند سایر نقاط کشور در ایام محرم در سوگ و عزا و ماتم مظلومیت حضرت اباعبدالله الحسین می نشینند و در غم مصیبتی که بر ایشان و همراهان این امام همام گذشت عذاداری می کنند.

وی در ادامه به بیان بخشی از مهم ترین آیین ها و مراسمات مردم منطقه سیستان پرداخت و افزود: شوُوی خوانی در منطقه سیستان سابقه زیادی دارد و این منطقه از مناطق پایه گذار هنر تعزیه در کشور محسوب می شود. این آﯾﯿﻦ ﺧﺎص و وﯾﮋه در اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ از شب های اول ﻣﺎه محرم آغاز می ﺷﻮد.

وی ادامه داد: تعزیه در سیستان به صورت روزشمار اجرا می شود، به این صورت که شبیه خوانان هر روز ماه محرم را به یکی از یاران امام حسین(ع) اختصاص می‌دهند؛ مثلاً روز چهارم محرم به نام عزاداران حر، روز پنجم به نام فرزندان حضرت زینب(س)، روز ششم تا هشتم به یاد حضرت قاسم و حضرت علی اکبر(ع)، روز نهم به نام حضرت ابوالفضل العباس(ع) و روز دهم به نام و یاد سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) تعزیه برپا می شود.

حجت الاسلام خیور بیان کرد: در شووی خوانی منطقه سیستان ایفای نقش امام حسین(ع) توسط یکی از مومن ترین افراد اجرا می شود. دلیل زنده و پویا بودن واقعه عاشورا و محرم نقل سینه به سینه آن در بین مردم از طریق تعزیه یا شووی خوانی بوده است.  

خیمه سوزان ظهر عاشورا
وی با اشاره به مراسم ظهر عاشورا و آیین "خیمه سوزان" در این استان افزود: این مراسم با حضور عزاداران و سوگواران حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) در شهرهای مختلف منطقه سیستان برگزار می‌شود. در آیین خیمه سوزان، تعزیه حادثه عاشورا به یاد مظلومیت و غربت سید و سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) و 72 یار باوفایش به اجرا در می‌آید و عزاداران در سوگ این حادثه عظیم اشک ماتم می‌ریزند.

وی ادامه داد: در این مراسم به یاد آتش گرفتن خیمه های سید و سالار شهیدان در حادثه عاشورا، آیین خیمه سوزان اجرا می‌شود و خیمه هایی به صورت نمادین به آتش کشیده می شود تا اوج مظلومیت اهل بیت(ع) به نمایش درآید.
 

آئین و مراسمات محرم به روایت علمای اهل سنت
مولوی عبدالغنی دهانی، از علمای اهل تسنن در سیستان و بلوچستان نیز در این خصوص به خبرنگار ما گفت: اهل سنت این خطه از کشور در احترام به ماه محرم و ایام شهادت حضرت حسین (ع)همانند شیعیان از برگزاری مراسم ازدواج و جشن های شادی خودداری می کنند.

وی افزود: با آغاز اولین روز از ماه محرم ائمه جمعه، پیش نمازان مساجد و مولوی های اهل تسنن با سخنرانی در مساجد و محافل مذهبی در قالب تبلیغ، مردم را از اهمیت این ماه آگاه می سازند و با روایت احادیث مختلف سعی دارند مظلومیت امام حسین (ع) و نقش وی در اسلام و همچنین عظمت این ماه پر برکت را به نمازگزاران منتقل کنند.

وی ادامه داد: اکثر مردمان بلوچستان و برادران و خواهران اهل تسنن تلاش می کنند تا حتما در روزهای تاسوعا و عاشورا روزه بگیرند و از ثواب آن برخوردار شوند؛ آنها بر این باورند که گرفتن روزه در این ایام اجر و ثواب بسیاری دارد.

عزاداری در جنوب سیستان و بلوچستان؛ از دلگان تا چابهار
در دل بلوچستان در منطقه شیعه نشین دلگان، مردم با لباسهای بلوچی سفید طبق آداب و رسوم خودشان به عزاداری می پردازند که جلوه ای خاص و متفاوت دارد.

یکی از این رسوم قابل توجه که از گذشته های بسیار دور در دلگان که مردم آن از دوستداران مکتب اهل بیت عصمت و طهارت (ع) هستند،رواج داشته «خرج امام» است.

رستم بامری یکی از اهالی این منطقه در گفتگو با خبرنگار ما کرد: از گذشته های بسیار دور مردم این منطقه در شب های دهه اول محرم با دورهم نشینی به عزاداری حضرت سیدالشهدا (ع) می پرداختند؛ به این صورت که بانی مجلس که عموما از افراد ریش سفید و یا معتمد روستا است مردم را قبل از نماز مغرب و عشا جهت عزاداری حضرت امام حسین (ع)به منزل خود دعوت می‌کرد.

وی افزود: بانی مجلس با دعوت از خطیبان و یکی از مداحان، عزاداری برای امام حسین(ع) و یاران باوفایش را پس نماز مغرب و عشا برپا می کند. عزاداری و سینه زنی در خرج امام به صورت نشسته و دورهمی انجام می شود و خطیب با سخنرانی به بیان مناقب اهل بیت عصمت و طهارت و همچنین مداح به نوحه خوانی می پردازد.

بامری عنوان کرد: شاید برگزاری عزاداری در منزل با عنوان خرج امام به دلیل ظلم و جور و عدم اجازه برای عزاداری حضرت سیدالشهدا (ع) در سال های آغازین عزاداری بوده است. حتی اهل سنت در کنار برادران شیعه یا خود بانی خرج امام بوده اند و یا در مراسم عزاداری حضرت سیدالشهدا (ع) شرکت می‌کرده اند.

وی با بیان اینکه هرچند که خرج امام اکنون در مساجد و حسینیه ها به صورت عمومی تر انجام می شود اما به آن شیوه که در منازل برگزار میشد اکنون به فراموشی سپرده شده تصریح کرد: خرج امام رسمی زیبا و ماندگار پیشینیان برای عزاداری حضرت سیدالشهدا (ع) است که به ما رسیده است و ما هم نگذاریم این رسم به فراموشی سپرده شود. بهتر است سازمان ها و نهادهایی که مسئول ثبت این رسوم معنوی و مذهبی هستند نسبت به ثبت خرج امام رسم عزاداری بلوچ های دلگان سیستان و بلوچستان اقدام کنند.

در این میان مردم چابهار با برپایی آیین های نوحه خوانی، تعزیه، روضه خوانی، سخنرانی، سینه زنی و زنجیر زنی همچنان یاد قیام سرور و سالارشهیدان را زنده نگاه داشته اند. در ظهر عاشورا مردم محلی در این شهر بندری مرزی جنوب شرق کشور،مردم با آداب و رسوم خاصی با آتش زدن خیمه ها به یاد اسیران کربلا بر سر و سینه می زنند و با حضرت زینب (س) و اسیران همدردی می کنند.
زنان پاکستانی مقیم چابهار نیز در دهه اول محرم با نوحه خوانی و برپایی آیین های ویژه به سوگواری پرداخته و در شب تاسوعا نیز با بستن حجله حضرت قاسم(ع) به عزاداری خاص حضرت قاسم (ع) می پردازند.
پخت انواع غذاهای محلی از قبیل حلوا، خورشت و برنج و همچنین پخش شیر و خرما میان خانواده های کم درآمد از دیگر آیین های روزهای تاسوعا و عاشورا در بلوچستان است.

انتهای پیام/
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۱۱۵۴۴۱


ارسال