دوشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۰ ,2 August 2021
0
Share/Save/Bookmark
۰
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۰۹:۳۳
پدر علم کویرشناسی ایران مطرح کرد؛
مالچ ریگی؛ راهکار دائمی برای از بین بردن طوفان های سیستان/ با وجود کمک فراوان به افغانستان، صحبتی درباره آب نشده است
 
پرویز کردوانی گفت: ریگ پاشی با مالچ ریگی باید به گونه ای باشد که تپه ای را خرد کنند و دانه های سنگ اندازه سیب و گلابی ایجاد شود که آن ها را بپاشند و به مرورسطح ریگ پاشی را افزایش دهند و با این کار یک بار برای همیشه طوفان های گرد و غبار از بین می رود.
پرویز کردوانی، پدر علم کویرشناسی و چهره ماندگار ایران در زمینه جغرافیا در گفت و گو با عصرهامون در خصوص راهکارهای بیابان زدایی در سیستان به مناسبت فرارسیدن ۱۷ ژوئن، مصادف با ۲۷ خردادماه به عنوان روز جهانی بیابان زدایی بیان کرد: حیات سیستان در گذشته به آب و باد بستگی داشت، اگر باد نبود زندگی در سیستان بسیار مشکل بود.

وی ادامه داد: وقتی باد می وزید و تالاب هامون آب داشت، باد رطوبت را به خود جذب می کرد و به سمت شهرهای سیستان می آورد، بادگیرهای سیستان بسیار عالی است و ۷۰ سانتی متر ارتفاع دارد و رو به باد است و هوای خنک مانند کولر به داخل خانه ها می رفت، ساختمان ها هم به صورتی بود که در بیرون دما ۵۰ درجه و داخل خانه ۲۵ درجه بود.

پدر علم کویرشناسی اظهار کرد: در برخی خانه ها، قسمت طرف باد را خارخانه درست می کردند که از بادگیر هوای مرطوب وارد می شد، باد علاوه بر این در سلامت و زندگی انسان تاثیرگذار بود بر کشاورزی نیز اثرهای قوی داشت و همین سبب شد که سیستان انبار غله ایران شود.  

کردوانی تصریح کرد: در گذشته دریاچه هامون آب زیادی داشت و به دلیل این فراوانی کشت گندم نیز در منطقه زیاد بود، کف دشت سیستان سنگ فرش از جنس گرانیت است و آب نمی تواند نفوذ کند، در گذشته مزارع گندم ها تا یک وجب در آب غوطه ور بودند و هنگامی که برداشت گندم در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به پایان می رسید، وزش باد آغاز می شد.

وی ادامه داد: باد، آب باقی مانده در زمین های کشاورزی را خشک می کرد و برای کشت دوباره آماده می شد و گندم ها منبع درآمد برای آسیاهای بادی بودند و به لحاظ اقتصادی درآمد زیادی برای مردم منطقه داشتند.

باد؛ بلای کنونی در سیستان

چهره ماندگار ایران در زمینه جغرافیا اظهار کرد: در حال حاضر باد در سیستان به بلا تبدیل شده است، زیرا آب در منطقه وجود ندارد، منشا باد ۱۲۰ روزه سیستان اقیانوس هند است و فرابار دریاست که به کوه های هیمالیا برخورد می کند و شیب آن به طرف دره هرات است و باد در دره می رود و شدیدتر می شود و به تایباد می رسد و وارد ایران می شود.

کردوانی عنوان کرد: در گذشته خواف و روستاهایی که در مسیر باد بودند آسیاهای بادی داشتند و از انرژی باد هم استفاده می کردند که امروزه استفاده از آن هزینه های زیادی دارد و در گذشته از چوب ساخته می شد، باد به خراسان جنوبی و با شدت کمتر به سربیشه می رسد و شیب به نهبندان می رود و هرچه دره پست تر می شود شدت آن بیشتر می شود.

وی بیان کرد: در گذشته به دلیل بارندگی کافی و وجود باغ ها و گندمزارها این باد از آن ها عبور می کرد ، گرد و غبار و شن و ماسه نداشت و با عبور از هامون رطوبت جذب می کرد.

پدر علم کویرشناسی گفت: الان به گونه ای است که بر اثر خشکسالی، رفت و آمد زیاد و چرای دام پوشش گیاهی از بین رفته و به محض اینکه پوشش گیاهی یک بخش از بین برود باقی منطقه هم خشک شده که سال به سال بر ابعاد آن افزوده و خاک بیشتری کنده می شود.

کردوانی افزود: بر این اساس طوفان موضوع مهمی شده و اعتباری که برای زابل در نظر گرفته شده صرف شن زدایی می شود، خانه هایی که هنوز سقف ندارند با وزش باد پر از ماسه می شوند، در خیابان هایی که خلاف جهت باد هستند خلا ایجاد می شود و باد ماسه ها را به حیاط خانه ها وارد می کند.

وی عنوان کرد: ماسه های بادی که از همه ریزتر است و شن نیست در سیستان تپه ماسه ای ایجاد می کند و اداره کل منابع طبیعی هم برای مهار آن ها از مالچ نفتی استفاده می کند که اگرچه از فرسایش ماسه جلوگیری می شود اما زمین های کشاورزی از بین می رود.

چهره ماندگار ایران در زمینه جغرافیا ادامه داد: به دلیل اینکه ماسه ها گرانیت دارد چشم های مردمان سیستان را بسیار آزار می دهد و باعث بروز بیماری های چشمی می شود و این باد که زمانی نعمت بوده اکنون به بلا تبدیل شده است.

کردوانی گفت: اعتباری هم که می دهند برای کاهش اثر باد است که مالچ پاشی می کنند، در حالی که باید اقدام همیشگی انجام دهند که باد دیگر نتواند زمین را بکند.
 

 
مالچ ریگی؛ راهکار دائمی برای از بین بردن طوفان های سیستان

وی در این زمینه اظهار کرد: باید ریگ بپاشند، سال ۹۶ در گرمسار که ولایت خودم است ریگ پاشی شد و یک سال بر روی آن کار شد و نام آن را مالچ ریگی پروفسور کردوانی گذاشتند.

پدر علم کویرشناسی بیان کرد: مالچ به معنای پوشش خاک است که قیر شلی بود که از لیبی وارد ایران شد ولی ۱۳ عیب دارد و علاوه بر هزینه و بو اثر آن پس از چهار سال از بین می رود.

کردوانی اظهار کرد: ریگ پاشی باید به گونه ای باشد که تپه ای را خرد کنند و دانه های سنگ اندازه سیب و گلابی ایجاد شود که آن ها را بپاشند و به مرورسطح ریگ پاشی را افزایش دهند و تخم گیاهان علفی را هم بکارند که با بارندگی سبز می شود و پوشش گیاهی ایجاد می کند، با این کار در صورت بارندگی و عدم بارندگی یک بار برای همیشه طوفان های گرد و غبار از بین می رود.

وی عنوان کرد: اگرچه اعتبارات هر سال هزینه می شود، اما سال به سال وضعیت بدتر شده و مردم مهاجرت می کنند و افراد زیادی بیماری های چشمی و ریوی می گیرند، اگر شروع به پاشیدن سنگ ریزه کنند این مشکل حل شود.

چهره ماندگار ایران در زمینه جغرافیا گفت: دشت سیستان سنگفرش است و چاه زدن فایده ای ندارد، چاه هایی هم که وجود دارد سه تا چهار متر عمق دارد، آب سیستان به رودخانه هیرمند بستگی دارد.
 

با وجود کمک های فراوان به افغانستان صحبتی درباره آب نشده است

کردوانی بیان کرد: هیرمند تنها رودی است که تغییر مسیر زیادی دارد و به طبیعت بستگی دارد و اکنون به مسیر فعلی تبدیل شده به چاه نیمه ها می رود و زمین های زراعی و باغ ها می رود اما در حال حاضر به دلیل نبود آب اینگونه نیست.

وی بیان کرد: سه هامون پوزک، صابوری و هیرمند در منطقه وجود دارد که پوزک مربوط به افغانستان است و همیشه آب دارد و صابوری هم بیشتر در این کشور بوده، هامون هیرمند به ایران مربوط است.

پدر علم کویرشناسی گفت: در دوران پهلوی تعهد کردند در طول سال در هر ثانیه ۲۷ مترمکعب و سال های خشکسالی هشت مترمکعب آب دهند که ندادند.

کردوانی بیان کرد: با وجود کمک هایی که از سوی کشور ما به افغانستان شده و صحبت ها در زمینه های مختلف، از آب سخنی به میان نیاورده اند، به علاوه آن ها سد کجکی را ساختند که آب به کنترل آن درآمد و وضعیت کنونی آب در سیستان خیلی بد است و الان به گونه ای است که اشرف غنی در  قبال آب نفت می خواهد.

وی ادامه داد: اقلیم سیستان به گونه ای است که اولین و زودرس ترین انگور کشور به نام یاقوتی را دارد و محصولات کشاورزی دیگر هم در آن بسیار خوب به ثمر می رسد اما به دلیل نبود آب دچار مشکل شده است.

چهره ماندگار ایران در زمینه جغرافیا گفت: مردم منطقه سیستان فرهنگ بسیار بالایی دارند، فرزندان زیادی دارند اما اکثر آن ها تحصیل کرده هستند و مشتاق به کار و حیف است که برای حفظ این نیروی انسانی تلاش نشود.

کردوانی اظهار کرد: اگر اقدامی نشود مردم سیستان مهاجرت می کنند، سیستان همه چیز داشت که یکی پس از دیگری از بین می رود و سال به سال گرد و خاک بیشتری ایجاد می شود و باید کاری انجام دهند تا ماندگاری مردم در منطقه بیشتر و مشکلات حل شود.

انتهای پیام/
 
 
 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : ۱۳۸۹۶۰


ارسال