پشه آئدس بهعنوان ناقل بیماریهای خطرناک، در سایه تغییرات اقلیمی و آبهای راکد به تهدیدی جدی برای سلامت عمومی تبدیل شده که مهار آن نیازمند آگاهی و مشارکت همگانی است.
تاریخ انتشار :يکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۴:۰۰
تهدید خاموشی که با آگاهی مهار میشود؛
آبهای راکد در چابهار، بهشت پشههای مرگبار آئدس
این پشه برخلاف بسیاری از گونههای دیگر، عمدتاً در طول روز فعالیت میکند و تمایل شدیدی به نیشزدن انسان دارد. بیماریهای منتقله از طریق این پشه، در موارد خفیف با علائمی شبیه آنفولانزا مانند تب، سردرد شدید و دردهای مفصلی بروز میکنند، اما در موارد شدید میتوانند منجر به عوارض مرگباری نظیر خونریزی داخلی یا آسیبهای عصبی جبرانناپذیر شوند.
عوامل متعددی در گسترش و تکثیر سریع این پشه نقش دارند که مهمترین آنها تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی است که زیستگاههای مناسبی را برای این حشره فراهم کرده است. شهرنشینی بیرویه، مدیریت نامناسب پسماندها و سیستمهای ناکارآمد جمعآوری آبهای سطحی، مخازن ایدهآلی برای تخمگذاری این پشه ایجاد میکند؛ چرا که آئدس تنها به مقدار کمی آب راکد (حتی در ظروف کوچک خانگی) برای چرخه تولیدمثل خود نیاز دارد.
علاوه بر این، افزایش سفرهای بینالمللی و تجارت، فرصت انتقال این پشه از مناطق بومی خود به نقاط جدید دنیا را فراهم کرده است که موجب گسترش دایره جغرافیایی این تهدید بهداشتی شده است.
محمدرضا میرادی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، در گفتگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: پس از بارندگیها، سیستان و بلوچستان قطعاً در معرض افزایش جمعیت پشه آئدس، ناقل بیماریهای تب دنگی، چیکون گونیا، تب زرد و زیکا قرار میگیرد و اصلیترین و طلاییترین اقدام برای کنترل آن، ازبینبردن محلهای تخمگذاری این پشه در محیط است.
وی مهمترین زیستگاه این پشه را آبهای راکد عنوان کرد و افزود: مخازن نگهداری آب باید به طور کامل پوشانده شوند و هرگونه آبگرفتگی، شکستگی یا نشتی در مخازن و پمپها باید بهسرعت برطرف شود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان همچنین تصریح کرد: لاستیکهای فرسوده را نباید در منازل نگهداری کرد و لازم است آنها را به سایتهای بازیافت تحویل داد و همچنین باید به زیرگلدانیها توجه شود و آب جمع شده در آنها تخلیه شود.
میرادی مبارزه با پشه آئدس را نیازمند همکاری گسترده و مداوم شهروندان دانست و گزارش آبگرفتگیهای پایدار، شکستگی و نشتی لولههای آب به نهادهای مربوطه، پاکسازی هفتگی محوطه از آبهای راکد و جمعآوری زباله را مؤثرترین روش برای جلوگیری از تبدیلشدن منازل و محلات به کانون آلودگی برشمرد.
.jpg)
عبدالغفور حوت، معاون سیاسی و اجتماعی فرمانداری چابهار، در گفتگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با تأکید بر اهمیت آموزش و اطلاعرسانی عمومی، بیان کرد: مقابله با ناقل مهاجم آئدس تنها با اقدامات درمانی امکانپذیر نیست و نقش آموزش، فرهنگسازی و اطلاعرسانی مؤثر در این زمینه بسیار تعیینکننده است.
وی اظهار کرد: تمامی دستگاههای اجرایی، رسانهها، فعالان فضای مجازی، اصناف و مجموعههای مردمی باید در کنار حوزه سلامت برای ارتقای سطح آگاهی جامعه همکاری کنند تا بتوان از بروز بیماریهای ناشی از پشه آئدس جلوگیری کرد.
معاون سیاسی و اجتماعی فرمانداری چابهار با اشاره به شرایط اقلیمی منطقه و برخی مشکلات زیرساختی، افزود: نبود پایدار آب شهری در برخی نقاط موجب ذخیرهسازی آب در منازل و ایجاد شرایط مناسب برای تکثیر پشه آئدس میشود که این موضوع ضرورت آموزش صحیح به شهروندان را دوچندان کرده است.
حوت بر لزوم تولید محتوای آموزشی اثرگذار، استفاده از ظرفیت فضای مجازی، فعالسازی پنلهای پیامکی، دیوارنویسی، نصب بنرهای هشداردهنده و اجرای برنامههای آموزشی محلهمحور تأکید کرد و گفت: آموزشهای هدفمند و مستمر میتواند نقش مهمی در کاهش زیستگاههای پشه آئدس و افزایش مشارکت مردمی در رعایت اصول بهداشتی داشته باشد.
صادق امیری، رئیس مرکز بهداشت چابهار، در گفتگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، جایگاه خطیر روابطعمومی را در سلامت عمومی یادآور شد و بیان کرد: روابطعمومیها و رسانهها امروزه بهعنوان دیدهبانان سلامت جامعه، نقشی کلیدی در مدیریت بحرانهای بهداشتی ایفا میکنند.
به گفته وی در عصر اطلاعات، انتشار اخبار دقیق، علمی و بهموقع میتواند با آگاهیبخشی به آحاد جامعه، بسیاری از تهدیدهای نوپدید بهداشتی را پیش از تبدیلشدن به بحرانی فراگیر، کنترل و مهار نماید.
رئیس مرکز بهداشت چابهار در ادامه، تولید محتوای آموزشی ساده، جذاب و کاربردی را راهکاری استراتژیک برای مقابله با گسترش پشه آئدس دانست و تأکید کرد: محتواها باید بهگونهای طراحی شوند که برای عموم مردم در هر سطحی از دانش، قابلفهم و عملیاتی باشند.
امیری بر لزوم بهرهگیری حداکثری از تمامی ظرفیتهای رسانهای، از شبکههای اجتماعی گرفته تا رسانههای محلی، تأکید ورزید تا پیامهای پیشگیرانه به گوش تکتک شهروندان برسد و فرهنگ خودمراقبتی در برابر این حشره تقویت شود.
وی با اشاره به چرخه زیستی پشه آئدس، بر اهمیت حیاتی حذف زیستگاههای آن تأکید کرد و افزود: باید این آگاهی در جامعه ایجاد شود که کوچکترین تجمع آب راکد در ظروف رها شده، گلدانها، زیرگلدانیها و حتی ضایعات ساختمانی میتواند به محل ایدهآل برای تخمگذاری و تکثیر این پشه تبدیل شود.
امیری تصریح کرد: بدون مشارکت فعالانه مردم در پاکسازی محیطزیست شهری و خانگی، اقدامات کنترلی بهتنهایی پاسخگو نخواهد بود و رعایت دقیق توصیههای بهداشتی توسط تکتک خانوادهها یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
در نهایت، پشه آئدس صرفاً یک تهدید فصلی یا محدود به حوزه بهداشت نیست، بلکه چالشی اجتماعی و نیازمند مشارکت عمومی است که مقابله با آن بدون همراهی مردم، آموزش مستمر و اقدامهای پیشگیرانه امکانپذیر نخواهد بود. باتوجهبه شرایط اقلیمی سیستان و بلوچستان، بارندگیهای فصلی و ضرورت ذخیرهسازی آب در برخی مناطق، کوچکترین بیتوجهی به آبهای راکد میتواند زمینهساز افزایش جمعیت این ناقل بیماری و تهدید سلامت عمومی شود.
از سوی دیگر، آگاهیبخشی هدفمند، اطلاعرسانی دقیق و مسئولیتپذیری شهروندان در پاکسازی محیط، حذف محلهای تخمگذاری و رعایت توصیههای بهداشتی میتواند نقش تعیینکنندهای در مهار این تهدید ایفا کند. همکاری همافزای دستگاههای اجرایی، رسانهها و مردم، نهتنها از گسترش بیماریهای منتقله توسط پشه آئدس جلوگیری میکند، بلکه گامی مؤثر در تقویت فرهنگ سلامت و خودمراقبتی در جامعه خواهد بود.
انتهای خبر/ https://asrehamoon.ir/vdcawon6a49na01.k5k4.html
asrehamoon.ir/vdcawon6a49na01.k5k4.html
