سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی، فرصتی برای بازخوانی کارنامه کشوری است که، میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد عملی آن فاصلهای عمیق وجود دارد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، در ادبیات سیاسی جهان، حقوق بشر بهعنوان یکی از والاترین مفاهیم انسانی، همواره با ارزشهایی همچون عدالت، آزادی، کرامت انسان و صیانت از جان ملتها شناخته شده است. با این حال، تجربه دهههای اخیر نشان داده است که این مفهوم در عرصه سیاست بینالملل، گاه از جایگاه اصیل خود فاصله گرفته و به ابزاری برای پیشبرد اهداف قدرتهای بزرگ تبدیل شده است.
در این میان، آنچه با عنوان «حقوق بشر آمریکایی» شناخته میشود، بیش از آنکه بیانگر تعهد به اصول انسانی باشد، بازتابی از رویکردی است که معیارهای حقوق بشر را متناسب با منافع سیاسی، امنیتی و اقتصادی تعریف میکند. رویکردی که در بسیاری از رخدادهای بینالمللی، با اتخاذ سیاستهای دوگانه و برخوردهای گزینشی، مورد نقد اندیشمندان و افکار عمومی قرار گرفته است.
مرور تحولات معاصر نشان میدهد که بسیاری از بحرانهای منطقهای و جهانی، همزمان با ادعاهای حمایت از آزادی و حقوق ملتها، با مداخلات سیاسی، فشارهای اقتصادی، درگیریهای نظامی و افزایش ناامنی همراه بوده است. همین مسئله، پرسشهای جدی درباره نسبت میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد عملی قدرتهای مدعی این حوزه ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، تحریمهای گسترده اقتصادی، حمایت از برخی اقدامات نظامی، سکوت در برابر رنج غیرنظامیان و برخوردهای متفاوت با رخدادهای مشابه، از جمله موضوعاتی است که همواره در ارزیابی عملکرد مدعیان حقوق بشر مورد توجه ناظران و تحلیلگران قرار دارد. این موارد، زمینه شکلگیری انتقادهایی را فراهم کرده که بر ضرورت بازنگری در معیارهای اجرای واقعی حقوق بشر تأکید دارند.
سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی، صرفاً یادآور مجموعهای از رخدادهای تاریخی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی تجربه ملتهایی است که آثار سیاستهای مبتنی بر فشار، مداخله و استانداردهای دوگانه را در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی تجربه کردهاند. این مناسبت، بستری برای بررسی ابعاد مختلف مفهوم حقوق بشر در نظام بینالملل و سنجش فاصله میان ادعاها و واقعیتهای موجود فراهم میآورد.
در چنین شرایطی، تبیین مستند واقعیتها، تقویت نگاه تحلیلی و توجه به تجربههای تاریخی، میتواند زمینهای برای شناخت دقیقتر روندهای حاکم بر سیاست جهانی و ارزیابی منصفانه عملکرد بازیگران بینالمللی باشد؛ مسیری که در آن، حقوق بشر نه بهعنوان ابزاری برای اعمال قدرت، بلکه بهعنوان اصلی جهانشمول و مبتنی بر عدالت، کرامت و حقوق برابر همه انسانها مورد توجه قرار گیرد. نقاب انساندوستی بر چهره سیاست سلطه
محمد نواز رسولی زاده رئیس دانشگاه سراوان در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با تحلیل ابعاد سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی، بیان کرد: در جهان امروز، نبرد قدرتها تنها در میدان نظامی یا اقتصادی خلاصه نمیشود، بلکه بخش مهمی از آن در عرصه روایتسازی و مدیریت افکار عمومی جریان دارد. آمریکا طی دهههای گذشته تلاش کرده است با بهرهگیری از ادبیات حقوق بشر، چهرهای مشروع از سیاستهای مداخلهجویانه خود ارائه دهد و اقدامات خلاف موازین انسانی را در قالب دفاع از آزادی و امنیت جهانی توجیه کند.
وی افزود: تجربه ملتهای مختلف نشان میدهد هرگاه واشنگتن تصمیم به اعمال فشار بر کشوری گرفته، ابتدا با استفاده از شبکه رسانهای گسترده خود، روایت موردنظرش را در افکار عمومی تثبیت کرده و سپس با استناد به همان روایت، تحریم، تهدید، فشار سیاسی یا حتی اقدام نظامی را توجیه کرده است. این الگو در سالهای اخیر بارها تکرار شده و به یکی از ارکان ثابت سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است.
این کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران نیز سالهاست هدف چنین جنگشناختی قرار دارد. برخلاف آنچه رسانههای غربی القا میکنند، اختلاف آمریکا با ایران تنها بر سر پرونده هستهای یا برخی مسائل سیاسی نیست، بلکه ریشه اصلی این تقابل، استقلال جمهوری اسلامی و مخالفت آن بانظم سلطه محور آمریکاست. ایران پس از انقلاب اسلامی از جایگاه یک کشور وابسته خارج شد و همین مسئله، راهبردهای بلندمدت واشنگتن برای بازگرداندن ایران به مدار نفوذ خود را شکل داده است.
رسولیزاده تصریح کرد: هدف آمریکا آن است که ایران به کشوری قابلپیشبینی، قابلمدیریت و همسو با سیاستهای غرب تبدیل شود؛ کشوری که ظرفیتهای اقتصادی، منابع طبیعی و موقعیت ژئوپلیتیکی خود را در راستای منافع قدرتهای سلطهگر به کار گیرد. از همین رو، هرگاه این هدف محقق نشده، فشارهای اقتصادی، عملیات روانی، جنگ رسانهای و حمایت از اقدامات خصمانه علیه ملت ایران افزایشیافته است.
وی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: یکی از ابعاد مهم این رخداد، تلاش گسترده برای وارونهنمایی واقعیتها بود. درحالیکه مردم ایران قربانی تجاوز و اقدامات خصمانه بودند و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، نیروهای نظامی و شهروندان غیرنظامی به شهادت رسیدند، رسانههای وابسته به جریان سلطه تلاش کردند روایت دیگری از این حوادث ارائه دهند و با نادیدهگرفتن حقوق قربانیان، افکار عمومی را به سمت اهداف سیاسی خود هدایت کنند.
رئیس دانشگاه سراوان خاطرنشان کرد: سکوت نهادهای مدعی حقوق بشر در برابر شهادت مردم بیگناه ایران، همزمان با فضاسازی گسترده رسانهای علیه جمهوری اسلامی، نشان داد که حقوق بشر در نگاه آمریکا و متحدانش، یک اصل ثابت و انسانی نیست، بلکه ابزاری برای اعمال فشار و مدیریت معادلات بینالمللی است.
رسولی زاده با اشاره به تحریمهای اقتصادی علیه ملت ایران گفت: تحریم نیز بخشی از همین جنگ ترکیبی است؛ جنگی که در آن فشار اقتصادی، عملیات رسانهای و روایتسازی سیاسی بهصورت همزمان دنبال میشود تا اراده ملتهای مستقل تضعیف شود. بااینحال، تجربه نشان داده است که ملت ایران باوجود همه این فشارها، مسیر استقلال و مقاومت را حفظ کرده و اجازه نداده اهداف نظام سلطه محقق شود.
رئیس دانشگاه سراوان در پایان تأکید کرد: سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی، تنها یادآور جنایتهای گذشته نیست، بلکه هشداری برای شناخت شیوههای جدید سلطهگری نیز به شمار میرود. امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است نخبگان، رسانهها و مراکز علمی با تبیین واقعیتها، اجازه ندهند روایتهای تحریفشده جای حقیقت را بگیرد؛ زیرا آگاهیبخشی و جهاد تبیین، مؤثرترین راهکار برای خنثیسازی پروژهای است که سالها با نام حقوق بشر، اما در خدمت منافع قدرتهای سلطهگر دنبال شده است. حقوق بشر آمریکایی؛ نقاب فریب بر چهره جنایت
حجتالاسلاموالمسلمین اسدالله محمدزهی استاد دانشگاه سراوان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با تحلیل سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی، بیان کرد: نامگذاری این ایام بهعنوان «حقوق بشر آمریکایی» یادآور مجموعهای از رخدادهای تلخ و عبرتآموز در تاریخ معاصر است؛ رخدادهایی که نشان میدهد ایالات متحده همواره میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد عملی خود فاصلهای عمیق داشته و هر زمان منافع سیاسی و اقتصادیاش اقتضا کرده، اصول انسانی را نادیده گرفته است.
وی افزود: کارنامه آمریکا در کشورهای مختلف جهان، از حمایت از گروههای تروریستی و جنگافروزی گرفته تا تحریمهای ظالمانه و دخالت در امور داخلی ملتها، گویای آن است که حقوق بشر در سیاست خارجی این کشور بیش از آنکه یک اصل باشد، ابزاری برای اعمال فشار، سلطه و تأمین منافع راهبردی واشنگتن است.
استاد دانشگاه سراوان ادامه داد: ملت ایران نیز در طول دهههای گذشته بارها قربانی این سیاستهای دوگانه بوده است. شهادت شمار زیادی از مسئولان، دانشمندان، زنان، کودکان و شهروندان بیگناه در اقدامات تروریستی و همچنین اعمال تحریمهای غیرانسانی علیه مردم، تنها بخشی از مصادیق نقض آشکار حقوق بشر از سوی کشوری است که خود را مدافع آزادی و کرامت انسانی معرفی میکند.
محمدزهی با اشاره به تحولات جنگ رمضان اظهار کرد: این رخداد نیز ادامه همان راهبرد دیرینه آمریکا برای تحتفشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران است. مسئله آمریکا با ایران هرگز به یک پرونده مشخص مانند انرژی هستهای یا یک اختلاف سیاسی محدود نبوده، بلکه هدف اصلی، بازگرداندن ایران مستقل و مقتدر به جایگاهی است که کشوری وابسته، قابلمهار و تابع نظم آمریکایی باشد؛ کشوری که منابع غنی خود را بدون چونوچرا در اختیار قدرتهای غربی قرار دهد، امنیت رژیم صهیونیستی را تأمین کند و از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی خود در راستای منافع واشنگتن استفاده شود.
وی تصریح کرد: حمایت آشکار آمریکا از تجاوزات رژیم صهیونیستی در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیل شده رمضان به ملت ایران، بار دیگر ماهیت واقعی حقوق بشر آمریکایی را نمایان ساخت. درحالیکه در این تجاوزات، جمعی از فرماندهان، دانشمندان، نیروهای نظامی و تعداد زیادی از مردم بیدفاع ایران به شهادت رسیدند، مدعیان حقوق بشر نهتنها این جنایتها را محکوم نکردند، بلکه با سکوت و حمایت سیاسی از عاملان آن، نشان دادند که حقوق بشر در نگاه آنان مفهومی کاملاً گزینشی و وابسته به منافع قدرتهای سلطهگر است.
استاد دانشگاه سراوان خاطرنشان کرد: تجربه ملتهای عراق، افغانستان، فلسطین، لبنان، سوریه و دیگر کشورهای منطقه نیز ثابت کرده است که هر جا آمریکا با شعار دموکراسی، آزادی و دفاع از حقوق بشر وارد شده، نتیجهای جز جنگ، ناامنی، ویرانی، غارت منابع، آوارگی میلیونها انسان و گسترش خشونت به همراه نداشته است.
محمدزهی تأکید کرد: تحریمهای اقتصادی علیه ملت ایران نیز یکی دیگر از جلوههای آشکار نقض حقوق بشر است؛ زیرا این اقدامات مستقیماً زندگی مردم عادی، بیماران، کودکان و اقشار آسیبپذیر را هدف قرار داده و برخلاف همه موازین انسانی و حقوق بینالملل است.
وی در پایان گفت: سالروز افشای حقوق بشر آمریکایی فرصت ارزشمندی برای تبیین واقعیتهای تاریخی و آگاهیبخشی به نسل جوان است تا بامطالعه اسناد و شواهد، حقیقت رفتار قدرتهای استکباری را بشناسند و بدانند که حقوق بشر آمریکایی در عمل، پوششی برای مداخله، سلطهطلبی، چپاول منابع ملتها و حمایت از جنایت علیه انسانهای بیگناه بوده است. پاسداشت یاد شهدای ترور، شهدای جنگ رمضان و تمامی شهدای راه عزت و استقلال ایران اسلامی، بهترین گواه بر شکست این سیاستها و استمرار مقاومت ملت ایران در برابر زیادهخواهی قدرتهای سلطهگر است.